Formaty papieru: seria A, B i C — pełna tabela wymiarów

A4, A5, B1, DL — te symbole widzimy codziennie, ale mało kto wie, że stoi za nimi elegancki system matematyczny, w którym każdy format jest połową poprzedniego. W tym przewodniku znajdziesz pełne tabele wymiarów serii A, B i C w milimetrach, wyjaśnienie, skąd biorą się magiczne proporcje 1:√2, informację, która koperta pomieści złożony list A4, oraz praktyczną wskazówkę o różnicy między formatem netto a brutto przy druku ze spadem. To materiał, do którego wraca się za każdym razem, gdy trzeba sprawdzić „ile ma centymetrów A2”.

Skąd biorą się formaty — norma ISO 216 i proporcja √2

Formaty papieru definiuje międzynarodowa norma ISO 216 (w Polsce PN-ISO 216), przyjęta w większości świata poza Ameryką Północną. Cały system opiera się na jednej właściwości: każdy arkusz ma proporcję boków 1:√2 (czyli 1:1,4142). Ta proporcja jest wyjątkowa, bo przecięcie arkusza na pół w poprzek dłuższego boku daje dwa arkusze o DOKŁADNIE tej samej proporcji. Dzięki temu A4 to połowa A3, A3 to połowa A2 i tak dalej — bez żadnych strat i przeliczników.

Punktem wyjścia jest A0, którego pole powierzchni wynosi dokładnie 1 m², przy zachowaniu proporcji 1:√2 (stąd 841 × 1189 mm). Każdy kolejny format to połowa poprzedniego: A1 to połowa A0, A2 to połowa A1 i tak w dół. Praktyczna konsekwencja: powiększenie z A4 na A3 to skala 141% (√2), a pomniejszenie A3 na A4 to 71% — te dwie liczby warto zapamiętać, bo są na każdej kserokopiarce.

Seria A — podstawowa (dokumenty, ulotki, plakaty)

Seria A to najczęściej używany zestaw formatów: dokumenty, ulotki, plakaty, książki. A4 to standard biurowy całego świata (poza USA).

Seria B — większa (plakaty, koperty, książki)

Seria B wypełnia „luki” między formatami A — każdy format B jest większy od odpowiadającego mu A, a mniejszy od poprzedniego. B1 to klasyczny format plakatu wielkoformatowego. Wymiary B to średnia geometryczna sąsiednich formatów A.

Seria C — koperty

Seria C jest zaprojektowana tak, by pomieścić formaty serii A. Logika jest prosta: arkusz A pasuje do koperty C o tym samym numerze, a koperta C mieści się w kopercie B o tym samym numerze. Dlatego list na papierze A4 wkładasz do koperty C4 (na płasko) albo składasz i wkładasz do mniejszej.

DL i formaty niestandardowe

DL (Dimension Lengthwise), 99–110 × 210–220 mm, to nie osobna seria, tylko format użytkowy: 1/3 arkusza A4. Jest ulubieńcem ulotek, biletów i papieru firmowego z listem, bo mieści się w kopercie DL i wygodnie leży w dłoni. Poza normą ISO funkcjonują też formaty kwadratowe (np. 148 × 148 mm) i indywidualne — dają wyróżnienie, ale bywają droższe, bo gorzej rozkładają się na arkuszu drukarskim (większy odpad).

Format netto a brutto — pamiętaj o spadzie

Formaty z tabel to wymiary NETTO — gotowego, przyciętego produktu. Do druku plik przygotowuje się w formacie BRUTTO, czyli z dodanym spadem (zwykle 3 mm z każdej strony). Ulotka A5 (148 × 210 mm netto) to plik 154 × 216 mm brutto ze spadem. Bez spadu przy cięciu z tolerancją noża na krawędzi pojawi się biały pasek. Jak poprawnie przygotować spad, opisujemy w poradniku jak zrobić bleed, a pełną procedurę eksportu — w jak przygotować PDF do druku.

Który format do czego — ściąga